W związku z tym że w naszej ofercie znajduje się kilka doskonałych win z regionu Beaujolais, pragnę opowiedzieć   o regionie, który administracyjnie  jest częścią Burgundii, ale pod wieloma względami jest jej odrębnym regionem. Beaujolais  (czytaj: bożolé, fr-prow. Biôjolês) – obszar w środkowej Francji i jednocześnie ogólna nazwa rodzaju czerwonego wina burgundzkiego z tego okręgu. Region ten to pas winnic o szerokości ok. 10 km i długości 60 km, który rozciąga się na południowo-wschodnim skraju Burgundii, pomiędzy miastami Mâcon i Lyon.

Region ten obejmuje 22 000 hektarów upraw winorośli i dostarcza ok. 1,3 mln hektolitrów wina rocznie, prawie wyłącznie czerwonego, co stanowi prawie połowę produkcji win czerwonych całej Burgundii.

Region ten jest bardzo zróżnicowany klimatycznie i glebowo, i jedynym jego wspólnym mianownikiem są przepisy określające jako surowiec do produkcji win jeden tylko szczep winogron – gamay. Charakter win produkowanych tutaj jest tak samo zróżnicowany jak warunki uprawy.

• Na samej północy, gdzie przeważają suche gleby z granitowym podłożem, znajduje się 10 wyróżnionych apelacji (cru), które mogą oznaczać wino swoją nazwą (bez Beaujolais). Wino w nich produkowane jest często starzone w beczkach i posiada względnie długi potencjał dojrzewania wina. Przykładami mogą być AOC Moulin-à-Vent albo AOC St.-Amour.  Te dziesięć crus to: Brouilly, Côte de Brouilly, Chénas, Chiroubles, Fleurie, Juliénas, Morgon, Moulin-à-Vent, Régnié i Saint-Amour. Wina z crus można przechowywać znacznie dłużej niż zwykłe beaujolais. Najbardziej długowieczne butelki z Morgon i Moulin-à-Vent potrzebują niekiedy dziesięciu lat, by się w pełni rozwinąć. Z kolei Chiroubles – tę kwintesencję lekkości, ulotności i owocowości – najlepiej wypić w ciągu roku, najwyżej dwóch.Najbardziej znaczące przykłady z Brouilly, Moulin-à-Vent i Morgon mogą starzeć się do 10 lat i zacząć smakować  jak dojrzałe Pinot Noir.

• W rejonie środkowym, gdzie przeważają gleby o podłożu granitowo-łupkowo-porfirowym produkuje się wina średniej jakości w ramach apelacji AOC Beaujolais-Villages, które posiadają bardziej wyrównany charakter od win z południa.

•W rejonie południowym przeważają gleby gliniasto-wapienne, które nadają winom cierpki i świeży smak. Wina te stanowią 2/3 całej produkcji regionu, mają charakter produktu masowego i są sprzedawane pod marką ogólnej apelacji Beaujolais, bez dodatkowych określeń. Nie posiadają one zbyt długiego potencjału dojrzewania i wypija się je maksymalnie 3 lata od daty produkcji.

• Na koniec w całym regionie produkuje się dwa dość szczególne wina oznaczone jako beaujolais nouveau albo beaujolais primeur. Nie są przeznaczone do starzenia, a do wypicie wkrótce po wyprodukowaniu. Oba wina są wypuszczane na rynek w trzeci czwartek listopada, w tzw. święto Beaujolais. Oba gatunki bywają utożsamiane (wg The Sotheby's Wine Encyclopedia na świecie znana jest nazwa beaujolais nouveau, natomiast we Francji wino to sprzedaje się przeważnie pod równoważnym określeniem beaujolais primeur), jednak istnieje między nimi drobna różnica dotycząca czasu zbioru oraz dopuszczalnych dat sprzedaży. Beaujolais primeur wolno sprzedawać do 31 stycznia następnego roku, zaś nouveau do 31 sierpnia.

• Białe wina Beaujolais Blanc produkowane są w Beaujolais ze szczepu Chardonnay . Stanowią one tylko około 2% produkcji regionu.

• Beaujolais Blanc jest typowo lekki i świeży, z charakterystycznymi aromatami owoców pestkowych, gruszek i melona. Większość win nie jest przeznaczona do długiego leżakowania, w przeciwieństwie do ich białych burgundzkich odpowiedników, i najlepiej jest je spożywać po kilku latach winobrania.

• Przepisy dotyczące apelacji Beaujolais stanowią, że odmiany winogron na białe wino nie mogą stanowić więcej niż 15 procent jednej winnicy, co skutecznie ogranicza ilość białego wina, które można tu wyprodukować. Około 480 z 3000 winnic w Beajolais jest obsadzonych rzędami Chardonnay.

• Wina Beaujolais Blanc muszą być wykonane w całości z Chardonnay, podczas gdy w winach czerwonych z przewagą Gamay, z których słynie Beaujolais, często dopuszcza się proporcje innych białych odmian winogron, takich jak Aligoté i Melon de Bourgogne .

Maceracja  węglowa

Do jednej  z najstarszych technik winifikacji należy maceracja węglowa, a że jest powszechnie stosowana w regionie Beaujolais dlatego postanowiłem ją omówić.

Zebrane ręcznie całe kiście winogron poddawane są procesowi maceracji węglowej. Historia metody sięga 1872 roku, kiedy Ludwik Pasteur wskazał na możliwość fermentacji bez dodawania drożdży z zewnątrz. Jednak w praktyce maceracja węglowa pojawia się znacznie później. Początkowo wdmuchiwano CO2 podczas transportu winogron aby zapobiegać ich utlenianiu się. Jednak szybko zauważono, że fermentacja rozpoczynała się wewnątrz jagód winogron, a otrzymany moszcz/wino był bardzo owocowy i łagodny w smaku.

Proces maceracji węglowej polega na wywołaniu fermentacji wewnątrz jagody tak, aby do momentu  wyciskania zapachy nie ulotniły się i pozostały wewnątrz. Zbiornik wypełniony jest całymi gronami. Ciężar owoców rozgniata je inicjując fermentację, podczas której uwalnia  się CO2.Przy braku tlenu drożdże zaczynają pracować.

Enzymy winogron powstrzymują kwas jabłkowy i wchłaniają duże ilości gliceryny. Pozwala to kontrolować agresywne kwasy. Wydzielający się CO2 rozrywa jagody, w moszczu drożdże dokańczają proces fermentacji.

W miarę postępującego procesu kolor zawarty w skórce winogron przechodzi do pulpy, zabarwiając ją całkowicie, powstają intensywne, słodkawe zapachy owocowe.

Pierwsze, cieknące z kadzi wino (w połowie sfermentowane) ma najniższą jakość, a to które powstaje potem jest bardziej delikatne. Niekiedy winiarze oddzielają pierwsze wino i w innej kadzi kończą fermentację z moszczem z wyciśniętych jagód.

Na przykład Beaujolais Nouveau maceruje się 4 dni, Beaujolais Village 6-8 dni, a Crus de Beaujolais (np. Chénas, Fleurie, itd) 10-14 dni. Ponieważ kolor rozpuszcza się w soku przed taninami, w pierwszych dniach maceracji wydobywa się większość koloru, następnie tanin, dających winu dłuższą żywotność.

Metoda maceracji węglowej jest charakterystyczna dla czerwonych win z Beaujolais. Okazuje się, że w XVIII wieku również w hiszpańskim regionie Rioja większość wina była produkowana przy pomocy tej metody. Dopiero później, pod wpływem winiarstwa bordoskiego zaczęto wyciskać jagody oddzielone od łodygi i szypułki.

A teraz postanowiłem krótko scharakteryzować  poszczególne  Cru regionu Beaujolais

Beaujolais

T około 40 milionów butelek. Głównie z południa, gdzie gleby są często wapienne zwane pierres dorées, które stanowią doskonały materiał budowlany. Ale są też granity i możliwe jest wiele stylów wina, chociaż znaczna część produkcji nadal jest produkowana jako Nouveau.

Beaujolais-Villages

Również około 40 milionów butelek. Wina z Villages pochodzą z północy i są osadzone wśród dziesięciu crus i sadzone na tych samych granitowych glebach. 38 parafii może produkować Beaujolais-Villages. Stanowią one punkt pośredni między Nouveau a większą złożonością crus i często reprezentują doskonały stosunek jakości do ceny.

Niektóre nazwy miejscowości, na które należy zwrócić uwagę: Vaux en Beaujolais, na podstawie którego oparto Clochemerle, Le Pérréon, Ste Etienne des Ouillères, Lancié, Quincié i Lantigné. Wioski mogą mieć różne kolory i style. Z drugiej strony, dziesięć wiosek cru produkuje tylko czerwone wino, które lub oczywiście musi być wykonane z winogron gamay. Każdego roku można wyprodukować około 50 milionów butelek, ale w praktyce jest ich raczej mniej, ponieważ niektórzy hodowcy (szczególnie ci z mniej znanych crus, takich jak Chénas i Chiroubles) wolą odtajnić klasyfikację, w którym to przypadku często mogą sprzedawać jako AOC Bourgogne Gamay.

Saint-Amour

Tylko 330ha z winnicami, które często są przeplatane blokami chardonnay, które tworzą Macon Villages.

Winnice były niegdyś własnością kanoników kapituły św. Wincentego w Mâcon. Przed 1789 r. kanonicy uważali mało świętych droit de cuissage za jedno ze swoich feudalnych praw, co dało początek romantycznemu imieniu cru.

Wina są bogato przyprawione, często nieco rustykalne i zawsze potrzebują trochę więcej czasu. Inicjatywa marketingowa, która powiązała Saint-Amour z Walentynkami, zapewnia, że jest to zazwyczaj najdroższy z crus.

Juliénas

Jeden z największych crus (570 ha), ale często nękany przez gradobicia. Juliénas, nazwany imieniem Cezara, znajduje się na stromych zboczach granitu lub łupka i tworzy soczysty styl Beaujolais, o delikatnych kolorach, mięsistym i gęstej fakturze.

Generalnie wina z Juliénas (nie wymawiasz „s”) są gotowe wcześnie i mogą być przechowywane przez trzy lub cztery lata. Idealny stek z frytkami na czerwono.

Chénas

Przy zaledwie 250 ha jest to najmniejszy z dziesięciu „crus” i najtrudniejszy do znalezienia. Smutnym faktem jest to, że 85% jest wyprzedawane jako AOC Bourgogne w niektórych latach, co czyni go jeszcze rzadszym.

Gleby granitowe leżały kiedyś pod lasami dębowymi, stąd nazwa. Dobre Chénas są aromatyczne i pikantne, mają zdolność starzenia się, szczególnie w dobrych rocznikach.

Moulin-à-Vent

Ta apelacja o powierzchni 640 ha jest najwspanialszym z „crus”, o której w dobrych rocznikach można mówić jednym tchem, jak o innych wspaniałych winach burgundzkich. Gleba jest z tego samego różowego granitu, co we Fleurie, ale zawiera szwy manganu i żelaza, które podobno nadają winom dodatkowy kolor.

Wina są mięsiste, okrągłe i pełne i zawsze potrzebują roku po zbiorach. Najbardziej ustrukturyzowany z „crus”, Moulin-à-Vent, dobrze reaguje na starzenie w dębowej beczce i jest najmniej podobny do Beaujolais.

Przeprowadzono szeroko zakrojone badania nad geologią Moulin-à-Vent w celu stworzenia apelacji premier cru, która byłaby pierwszą dla Beaujolais.

Fleurie

Pięknie nazwane wina Fleurie są rozkoszą dla zmysłów: pachnące, kwiatowe, jedwabiste i czarujące.

Fleurie obejmuje 830 ha. Winnice położone najbliżej Morgona lub Moulin-à-Vent są pełniejsze w smaku, podczas gdy te wokół wioski są często bardziej kwiatowe.

Często używane są nazwy winnic lub klimaty . Niektóre z najlepszych to Poncié, la Roilette, Chapelle des Bois i Clos des Moriers. Najbardziej znanym jest prawdopodobnie La Madone z małą kapliczką wznoszącą się nad wioską.

Dobre Fleurie starzeje się całkiem dobrze, ale niewielu producentów podejmuje wysiłek, aby zrobić poważne wino.

Chiroubles

„Wino górskie” wytwarzane z winogron uprawianych na średniej wysokości 1000 stóp. Gleby tego 320 ha cru są lekkie i wykonane z płytkich piasków granitowych. Niektóre winnice są bardzo strome, bardziej przypominają Rodan niż Burgundię.

Wina są lekkie, pachnące i delikatne, bardziej kwiatowe niż owocowe i należy je pić młodo i po prostu po chłodnej stronie. Zawsze orzeźwiający i najwcześniej gotowe cru.

Morgon

Morgon obejmuje 1100 ha. Najlepsze gleby to zwietrzały łupek na południowym zboczu Mont du Py. Tutaj gamay dobrze dojrzewa i wytwarza wino, które jest gęste, bogate w smak i satysfakcjonujące.

Dobry Morgon dobrze się starzeje, nawet do dziesięciu lat, az czasem rozwija się wielka złożoność. Jeśli Moulin a Vent z wiekiem staje się burgundzki, to Morgon ma w sobie coś z rodu. Zawsze mnóstwo osobowości i smaku.

Régnié 

Wina Régnié z 390 ha najnowszego klubu „club des crus” często nie mają prawdziwej tożsamości, co w pewnym stopniu łączy się z Brouilly i Morgonem. W najlepszym razie są to pełne smaku, uczciwe wina, które dobrze komponują się z jedzeniem. Zawsze dobra jakość.

Brouilly

Z 1250 ha, jest to największy z crus. Zwykle można liczyć na to, że wyprodukuje idealne „bistro Beaujolais”, ulubione przez paryżan do ich stek-frîtes; aromatyczny, soczysty, łatwo przyswajalny i dobry stosunek ceny do jakości.

W tak dużej dzielnicy jest miejsce na pewne zróżnicowanie: na przykład Brouilly z obszaru znanego jako Pisse-Vieille jest bardziej miękkie i zaokrąglone.

Côte de Brouilly

Choć jest enklawą Brouilly, jego 320 ha tworzy dość osobną dzielnicę, posadzoną na zboczach pozostałości starożytnego wulkanu. Gleba jest dość wyraźną istotą niebieskoszarego andezytu. Wina mają prawdziwy rozkwit, głęboki fiolet, aromatyczny i pikantny,  mineralny smak. Wina też dobrze się trzymają.