Kiedy zima zadomowi się na dobre, a temperatura za oknem nieubłaganie spada, marzymy o chwili wytchnienia przy kominku lub ciepłym kaloryferze, otuleni kocem. Co może być bardziej rozgrzewające i kojące niż kubek dobrego aromatycznego grzanego wina?
Sprawrdź ofertę
Jakie wino wybrać, aby przygotować idealnego grzańca?
Dobór odpowiedniego wina jest kluczowy dla uzyskania doskonałego smaku grzanego wina. Ważne, aby wino miało bogaty, wyrazisty charakter, by dobrze harmonizowało się z przyprawami, ale jednocześnie nie dominowało nad aromatami cynamonu, goździków czy skórki pomarańczowej. Najlepiej sprawdzi się czerwone wino wytrawne o głębokim aromacie, ale niezbyt dużej zawartości tanin i wysokiej kwasowości.
Jaka jest historia francuskiego grzańca?
Francuzi, podobnie jak inne narody już w średniowieczu podgrzewali wino, by poprawić jego smak i uczynić je bardziej wykwintnym. Wino wzbogacano o przyprawy korzenne, takie jak cynamon, goździki czy kwiat muszkatołowy, a także miód lub cukier, który był znacznie droższy od miodu.
Jednym z najsłynniejszych francuskich wariantów grzanego wina był Hipokras, nazwany na cześć Hipokratesa. Była to receptura na bardzo słodkie wino (zawierające, aż 200g cukru na litr!) przyprawione mieszanką ziół i przypraw. To wykwintny trunek serwowany często na ucztach arystokracji. Ze względu na wysokie ceny składników był oznaką bogactwa. Uważany również za zdrowotny napój, wykorzystywany w celach medycznych. Moda na Hipokras zanikła ok. XVIII.
Trochę później, bo w wieku XX wraz z odrodzeniem jarmarków bożonarodzeniowych w Alzacji, francuska tradycja grzańca ponownie zyskała popularność. Dziś we Francji grzaniec, zwany vin chaud, jest ważnym elementem świątecznych i zimowych spotkań. Współczesne przepisy na francuskie vin chaud często zawierają dodatek skórki cytrusów czy likierów typowych dla danego regionu. Natomiast dawny Hipokras można jeszcze dostać, choć wytwarzany w niewielkich ilościach służy jako składnik do sporządzania sosów lub aperitif.
Oto kilka prostych przepisów wg starej receptury na ten słodki napój, który rozgrzeje i poprawi nastrój, pochodzących m.in z książki Escoffier Le Guide Culinarie :
Klasyczny przepis na grzane wino wg Auguste Escoffier*
Składniki:
1 butelka 750 ml czerwonego wina (najlepiej wytrawne i solidne Bordeaux)
200 g cukru w kostkach lub drobnego
skórka z 1 cytryny
1 laska cynamonu
1 goździk
szczypta świeżo startej gałki muszkatołowej
cienkie plasterki cytryny (opcjonalnie do podania)
Przygotowanie:
1. Wsyp cukier do rondla (osobiście polecamy zredukować ilość cukru do ok. 100g, chyba że jesteście fanami tak mocnych słodyczy;). Wlej butelkę czerwonego wina. Podgrzewaj na małym ogniu, mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści.
2. Gdy cukier w winie będzie już rozpuszczony, dodaj skórkę z cytryny (wcześniej sparz wrzątkiem), laskę cynamonu, gałkę muszkatołową i goździk.
3. Podgrzewaj delikatnie, aż wino zacznie lekko parować i pojawi się cienka pianka na powierzchni. Uwaga, nie doprowadzaj do wrzenia, aby nie odparować alkoholu!
4. Przelej wino przez sitko lub drobny cedzak, aby usunąć przyprawy i skórkę.
5. Rozlej grzane wino do szklanek lub kubków. Do każdego naczynia włóż cienki plasterek cytryny przed podaniem i delektuj aromatycznym winem na ciepło – idealnym na zimowe wieczory!
*Auguste Escoffier (1846–1935) był jednym z najsłynniejszych francuskich szefów kuchni i uznawany jest za ojca współczesnej kuchni restauracyjnej. To dzięki niemu dzisiejsza gastronomia opiera się na zasadach organizacji, precyzji i doskonałości, które wprowadził w swoich czasach.
Grzane wino z pomarańczą, to kolejna propozycja Escoffier
Składniki :
1 butelka czerwonego wina z Burgundii (750 ml)
300 g cukru w kostkach lub drobnego
200 ml wrzątku
skórka z 1 pomarańczy
plasterki pomarańczy (opcjonalnie do podania)
Przygotowanie :
1. Wsyp cukier do rondla (osobiście polecamy zredukować ilość cukru do ok. 100g, chyba że jesteście fanami tak mocnych słodyczy;), następnie wlej wrzątek i mieszaj, aż cukier całkowicie się rozpuści.
2. Dodaj skórkę z pomarańczy (sparzoną wcześniej wrzątkiem) do syropu. Przykryj i pozostaw do zaparzenia na 15 minut.
3. Usuń skórkę pomarańczy z naparu. Podgrzej wino w rondlu (nie doprowadzaj do wrzenia) i wymieszaj z przygotowanym naparem.
4. Rozlej grzane wino do szklanek lub kubków, do każdego dodając plasterek pomarańczy.
Bardzo ciekawą propozycją na grzane wino jest receptura Christophe Feldera. To wybitny francuski cukiernik (pâtissier), znany z nowoczesnego podejścia do tradycyjnego cukiernictwa i autorstwa wielu wpływowych książek kulinarnych. Uważany jest za jednego z mistrzów nowoczesnej sztuki cukierniczej, który uczynił ją bardziej dostępną dla domowych kucharzy i cukierników amatorów.
Grzane wino z mandarynką wg Christophe Felder**
Składniki :
1 butelka 750 ml czerwonego wytrawnego wina
1/2 cytryny; 1/2 pomarańczy; 1 mandarynka
ok. 200 g cukru (w tym przypadku również polecamy zredukować ilość cukru)
1 laska cynamonu
2 gwiazdki anyżu
2 goździki
szczypta startej gałki muszkatołowej
100 ml wody
kilka plasterków cytryny i pomarańczy (opcjonalnie do dekoracji)
Przygotowanie :
1. Pokrój mandarynki, pomarańczę i cytrynę na grube kawałki, usuwając pestki, aby uniknąć goryczy.
2. Wlej wino, wodę i cukier do dużego garnka. Dodaj pokrojone owoce, laskę cynamonu, goździki, anyż i gałkę muszkatołową.
3. Podgrzewaj całość na średnim ogniu, aż zacznie delikatnie wrzeć. Następnie zmniejsz ogień i gotuj na małym ogniu przez 3–5 minut, od czasu do czasu mieszając.
4. Przelej wino przez sitko, aby usunąć owoce i przyprawy.
5. Rozlej grzane wino do szklanek lub kubków. Dodaj plasterek pomarańczy i cytryny do każdej porcji dla dekoracji.
Porada :
Grzane wino można przygotować dzień wcześniej, aby smaki lepiej się połączyły. Przed podaniem podgrzej je na małym ogniu, nie doprowadzając do wrzenia.
Czerwone wino do grzańca – na co zwrócić uwagę?
Najlepszym wyborem będą czerwone wina o średniej lub wyższej zawartości alkoholu. Idealnie komponują się z korzennymi przyprawami wina wytrawne ze szczepu cabernet sauvignon, merlot czy syrah.
Nasze propozycje czerwonych win do grzańca
Doskonałym wyborem może być Bordeaux Superieur lub Bordeaux Campardon oraz Vin de Daron. Tym z Was, którzy preferują lżejszą i bardziej owocową wersje grzańca polecamy Beaujolais Villages, a na spotkanie w większym gronie wino Niveoles Rouge w kartonie Bag in Box
Wino do białego grzańca
Jeśli jesteście zwolennikami białego grzańca tu najlepszym wyborem będzie wino ze szczepu chardonnay Niveoles Blanc, dostępne również w kartonie BIB 5L.
Przepis na białego grzańca
Składniki :
1 butelka 750 ml białego wytrawnego wina
2 pomarańcze
3 laski cynamonu
2 gwiazdki anyżu
łyżeczka goździków
kilka łyżek miodu
Przygotowanie :
1. Pokrój pomarańczę w plastry, usuwając pestki, aby uniknąć goryczy.
2. Wlej wino do rondla, dodaj pokrojone owoce, laski cynamonu, goździki, anyż i miód
3. Podgrzewaj całość na średnim ogniu, nie doprowadzaj do wrzenia.
4. Przelej wino przez sitko, aby usunąć owoce i przyprawy.
5. Rozlej grzane wino do szklanek lub kubków. Dodaj plasterek pomarańczy do każdej porcji dla dekoracji.
Bon appétit !