Wino ekologiczne — czym jest i gdzie je kupić?

Na etykietach win coraz częściej pojawiają się słowa: ekologiczne, organiczne, biodynamiczne, naturalne. Brzmią podobnie, ale oznaczają coś zupełnie innego — i przekładają się na zupełnie inne rzeczy w kieliszku. Zanim sięgniesz po butelkę z zielonym listkiem, warto wiedzieć, co tak naprawdę za nim stoi.

Czym jest wino ekologiczne?

„Wino ekologiczne” to termin parasolowy — mieści w sobie kilka różnych kategorii, które różnią się zarówno stopniem restrykcyjności przepisów, jak i filozofią produkcji. Wspólny mianownik to ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie syntetycznych środków chemicznych — nawozów, pestycydów i herbicydów — na etapie uprawy winorośli.

W praktyce wyróżniamy cztery główne nurty:

Wino organiczne (bio)

Produkowane z winogron uprawianych zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego: bez syntetycznych nawozów, pestycydów ani herbicydów. W winnicy stosuje się naturalne metody ochrony — preparaty ziołowe, miedziane środki grzybobójcze znane od wieków (tzw. ciecz bordoska), pułapki feromonowe i uprawę konkurencyjnych roślin między rzędami winorośli. Wino organiczne musi posiadać certyfikat — samo słowo „bio” na etykiecie bez certyfikatu nie ma żadnego znaczenia prawnego.

Wino biodynamiczne

To szczególna kategoria win organicznych, która idzie znacznie dalej. Opiera się na filozofii Rudolfa Steinera i traktuje winnicę jako zamknięty, samowystarczalny ekosystem. Prace w winnicy planuje się zgodnie z kalendarzem biodynamicznym uwzględniającym fazy księżyca i cykle planetarne. Stosuje się preparaty biodynamiczne wytwarzane z ziół i minerałów. Wina biodynamiczne bardzo często produkowane są bez dodatku komercyjnych drożdży i z minimalną lub zerową ilością dodanej siarki.

Wino naturalne

Najluźniej zdefiniowana kategoria — nie ma jednego, prawnie chronionego certyfikatu dla win naturalnych. To wina, do których „nic nie dodano i nic nie zabrano”: fermentacja spontaniczna (dzikie drożdże), brak korekt chemicznych, minimalne lub zerowe siarkowanie. Smaki bywają bardziej zaskakujące i zmienne niż w winach konwencjonalnych — to cecha, którą część miłośników ceni, a część uznaje za wadę.

Wino ze zrównoważonej produkcji

Podejście szersze niż ekologiczne w ścisłym sensie — obejmuje ochronę środowiska, odpowiedzialne zużycie wody, dbałość o bioróżnorodność i warunki pracy pracowników. Wino ze zrównoważonej produkcji może, ale nie musi posiadać certyfikatu ekologicznego. Certyfikaty tego rodzaju funkcjonują np. w RPA i Kalifornii.

Jak czytać certyfikaty na etykiecie?

Certyfikat to jedyna pewna informacja — samo hasło „eko” czy „natural” bez żadnego logo nic nie gwarantuje. Oto certyfikaty, które warto rozpoznawać:

EU Organic (zielony listek UE) — podstawowy certyfikat wina ekologicznego w Unii Europejskiej. Zielony listek z białymi gwiazdkami obok kodu jednostki certyfikującej (np. PL-EKO-XX). Gwarantuje brak syntetycznych środków chemicznych w uprawie i niższe limity siarczynów niż w winach konwencjonalnych. Od 2012 roku normy obejmują zarówno uprawę winorośli, jak i sam proces produkcji wina.

AB (Agriculture Biologique) — francuski certyfikat rolnictwa ekologicznego przyznawany przez Ministerstwo Rolnictwa Francji. Zgodny z przepisami UE, często pojawia się obok zielonego listka na winach francuskich, w tym na wielu butelkach z naszej oferty.

Ecocert — jedna z największych i najbardziej rozpoznawalnych jednostek certyfikujących na świecie, obecna w ponad 130 krajach. Certyfikuje m.in. wina organiczne i biodynamiczne. Logo Ecocert na butelce oznacza, że każde twierdzenie dotyczące ekologiczności zostało niezależnie zweryfikowane.

Demeter — najważniejszy certyfikat biodynamiczny, najstarszy znak jakości żywności ekologicznej na świecie. Warunki uzyskania są bardzo rygorystyczne: zakaz GMO, zakaz pasteryzacji wina, stosowanie wyłącznie preparatów biodynamicznych, zgodność z kalendarzem biodynamicznym. To jeden z najbardziej wiarygodnych sygnałów jakości w winiarstwie ekologicznym.

Czy wino ekologiczne smakuje inaczej?

To pytanie, które pada bardzo często — i odpowiedź jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać. Certyfikat ekologiczny opisuje metodę uprawy i produkcji, a nie styl wina. Wino z certyfikatem bio może smakować równie „klasycznie” jak wino konwencjonalne.

To, co faktycznie wpływa na smak, to przede wszystkim ograniczenie siarczynów (wina ekologiczne mają niższe prawne limity SO₂) oraz — w przypadku win naturalnych — rezygnacja z komercyjnych drożdży i korekt chemicznych. Te wina mają często wyraźniejszy, bardziej żywy i nieprzewidywalny charakter. Otwarte po dniu lub dwóch potrafią zaskoczyć rozwojem aromatu.

Winiarze ekologiczni, którzy pracują na tej samej ziemi od wielu lat, często podkreślają, że różnicę w jakości winogron z zrewitalizowanej, żywej gleby widać wyraźnie dopiero po około dziesięciu latach ekologicznej uprawy. Certyfikat to zatem nie tylko deklaracja — to efekt długoletniego, konsekwentnego procesu.

Gdzie kupić dobre wino ekologiczne w Polsce?

Możliwości jest kilka, a każda ma swoje wady i zalety.

Sprzedaż bezpośrednia z winnicy to marzenie każdego miłośnika wina — możliwość degustacji, rozmowa z winiarzem, najniższe ceny. Problem jest oczywisty: większość wartościowych winnic ekologicznych mieści się we Francji, Włoszech, Hiszpanii. Wyjazd tam po kilka butelek jest mało praktyczny.

Supermarkety z żywnością ekologiczną oferują wina bio w przystępnych cenach, ale asortyment jest ograniczony do kilku, najwyżej kilkunastu pozycji — zazwyczaj z dużych domów winiarskich, a nie małych rodzinnych producentów.

Wyspecjalizowany dystrybutor win francuskich to najlepsze rozwiązanie, jeśli zależy Ci zarówno na jakości, jak i na autentyczności produktu. Profesjonalny importer sam jedzie do winnicy, degustuje, wybiera i kontroluje warunki transportu. Masz dostęp do win, których nie znajdziesz nigdzie indziej — często od małych, rodzinnych producentów niemających własnej dystrybucji w Polsce.

W Tovino importujemy wina ekologiczne bezpośrednio z francuskich winnic, z którymi współpracujemy. 

Sprawdź naszą ofertę na tovino.pl